Contact Us   
About us   
Privacy   
Invite a friend   
Bookmark   
Links
| Home | Events | Article | _Article2 | _Article1 | TEKSTY | Photos |
| Blogs | Classifieds | All Music | Foto | Groups | czytelnia | _SITE |
czytelnia
Articles
Articles
CZYTELNIA POWIATOWA
16-06-10
Czytelnia Powiatowa to projekt Portalu Powiatu Tarnogórskiego mający na celu darmowe udostępnienie wszystkim zainteresowanym wartościowych książek poprzez swoją treść (lub za sprawą autora) związanych z powiatem tarnogórskim. Doceniając rolę niestrudzonego badacza historii tej ziemi - za zgodą spadkobierców - nadaliśmy Czytelni imię Józefa Piernikarczyka.
Zapraszamy do współpracy wszystkich posiadających dawne teksty związane z obszarem powiatu tarnogórskiego (książki, prasę, albumy, mapy) starsze niż 70 lat lub za zgodą wydawcy - nowsze; po zdigitalizowaniu udostępnimy je internautom na niniejszej stronie, zaś orginał - lub kserokopię - zwrócimy; kontakt - portal@tg.net.pl lub tel.: 0-32 284 36 85 - redakcja
|
|
||||||||||||
![]() |
Modlitewnik Bractwa Świętej Barbary przy kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła 1747 Kościół Świętych Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach |
Postanowione iest Prawo wszytkim ludziom raz umierać, y nikt się z tego nie wyłamie; iednak do nikogo śmierć przystąpić niemoże, chyba że iey pierwei wyroki Boskie otworzą y przystempic pozwolą; pewna że Chrystus IEZUS Pan y Zbawiciel nasz nieuchronną śmierć iako skarb drogi pod Kluczem chowa wyraźnie mówiąc. Apoc. i.v. 18. do kochanka śwego habeo claves mortis, y David Sw. Skarym ią nazwał pretiosa in conspectus Domini mors Sanetorum ehus Pfal. 115. Droga y kosztowna iest smierć w Oczach ludzi Sprawiedliwych. Y zapewne dobra szczęśliwa Smierć nieoszacowanym iest skarbym: cosz bowiem potym czlowiekowi? Aby cały świat zyskał, na Duszy ale szkodę cierpiał, z tego mizernego świata złą śmiercią schodząc? Cosz potym Człowiekowi bydz w życiu świętym, a na koncu bezbożnym, ubogim w lasce Boskiey? |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Józef Lompa Krótkie wyobrażenie historyi Szląska dla szkół elementarnych 1821 |
W szostym wieku po narodzeniu Chrystusa Pana przybyło do Europy wiele słowiańskich narodów, od morza czarnego, które potym Czechy, Niemce Szląsko, Polskę, Morawę i insze kraie zaięły. Szląsko należało wtedy do Polskiey, więc też prowińeyą tego kraiu zostało. Polscy słowianie byli wtedy ieszcze poganami. Religia chrześciańska zaprowadzona była nayprzod do Polskiey przez Morawiany na początku 10.wieku ale ona była obrządku greckiego, bo takową miały Morawiany, przyniesianą do nich przez Świętych Cyrilla i Metodyusa. Dopiero gdy Mieczysław I. przez swe za ślubienie z Dombrewską Xięzną Czeską sarn przyjął wiarę chrześciańską i narod do niey pociągnął obrządek rzymsko-łaciński zastąpił mieysce greckiego a tak też przez to Xiązę była wiara chrześćiańska do Szląska wprowadzóna. Mieczysłav założył w roku 965 w Szląsku... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Józef Lompa Przysłowia i mowy potoczne ludu polskiego w Szląsku 1858 Wawrzyniec Pisz |
Przedmowa do niniejszego dziełka, godziłoby się choćby tylko częściowo wziaść z dzieła "Przystawia Narodowe Kazimierza Mład. Wojcickiego, Tomów trzy." Lub z broszury: Pieśni gminne ludu polskiego w Prusach zachodnich, zebrane przez Ignacego Łyskowskiego; niechcąc się jednak czyjemi piórami zdobić, przytaczam przynajmniej, że mi właśnie zdanie ostatniego autora powodem do przedsięwziętej pracy się stało. Jako bowiem w Prusach zachodnich, tak też i w naszym Szlazku, żywioł niemiecki wywiera coraz silniej swój wpływ na wytępienie pieśni gminnych i przysłowiów ludu polskiego. Chcąc wiec przysłowia nasze, jako zabytki zdań upowszechnionych, czyli prawd porównanych, doświadczeniem zatwierdzonych i za stale prawidła przyjętych, te to kwiaty, czyli perły macierzystego jeżyka, niby w jednej skarbniczce, potomności i literaturze polskiej zachować... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Mikołaj Dyakowski Dyaryusz wiedeńskiej okazyi 1883 nakład i druk S. Lewentala |
Jak się tedy wojska nasze i król przeprawił, dopiero przyjechał wojska cesarskiego generalissimus, ni fallor Książę Bawarskie z innymi elektorami i przedniejszymi generałami do powitania Króla. Po powitaniu nastąpiła konferencyja i consilium belli, na którym prezentuje Król JM. ordynans cesarski, iż w komendzie królewskiej zostawać mają, co przez politykę przyjęli elektorowie usty, ale sercem ni, bo najbardziej obstawał i kontrowal Książę Saskie, nieboszczyka Augusta Drugiego ojciec, dając tę polityczną racyję, że co potym azardować się osobie królewskiej i w takie się niebezpieczeństwo wdawać, a uchowaj Boże przegranej, to by nieprzyjaciel większą górę wziął, że w okazyji był sam król in persona, kommenderował wojsko, a przecie przegrał; a tak choć byśmy przegrali, to nieprzyjaciel rzecze: jest jeszcze cesarz i król polski, i będzie przynajmniej osoby, jeżeli nie wojsko, apprehendował... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Józef Piernikarczyk Ilustrowana Księga Pamiątkowa Górnego Śląska 1923 Ilustrowany Tygodnik Katowicki |
Rozbudzenie się ducha polskiego i w ogóle uświadomienia narodowego zawdzięcza G. Śląsk w pierwszym rzędzie swym mężom opatrznościowym i wieszczom śląskim, których głównym celem życia było wpajanie zamiłowania do mowy i obyczajów ojczystych. Poeci i pisarze śląscy pierwsi zaczęli w połowie XIX w. nieustraszenie i niezmordowanie walkę z germanizacją, jakkolwiek w tym okresie G. Śląsk posiadał jeszcze pewne prawa narodowości odrębnej. W czasie, gdy Śląsk przeszedł spod panowania austriackiego pod pruskie, żywioł polski na G. Śląsku był jeszcze silny. Po polsku mówił nie tylko lud wiejski, lecz znaczna część mieszczaństwa, duchowieństwa i szlachty. Zająwszy Śląsk, Fryderyk Wielki rozpoczął germanizować kraj przez zakładanie szkół niemieckich po wsiach i miastach, przez kolonizację i nasyłanie urzędników z głębi Niemiec... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Jan Nowak Kronika miasta i powiatu Tarnowskie Góry 1927 Księgarnia Polska Jana Nowaka w Tarnowskich Górach (fragmenty) |
W roku 1926 minęły cztery wieki od chwili, kiedy ostatni potomek króla Bolesława Chrobrego na ziemi śląskiej, książę Jan Opolski, nadał górnikom na Górach Tarnowskich przywileje wolności górniczej, a wraz z niemi młodej osadzie górniczej prawa miejskie. Wolność górnicza, to byt właśnie ten klucz, przy pomocy którego odważny i nielękający się trudów górnik polski mógł wstąpić do łona ziemi - to byt ten klucz, jakim odemknąć mógł podziemny skarbiec, do którego przed tysiącami lat Szafarz Niebieski włożył srebrnonośny kruszec, rudę żelazną i czarny diament, słowem nie milionowe, lecz miliardowe bogactwa. Na to miejsce błogosławione przybyli górnicy z różnych stron świata, mnożyły się schludnie domki - powstało miasto - Tarnowskie Góry. Minęły cztery wieki! Jakże różne zdarzenia dziejowe przechodził w tym okresie czasu nasz gród... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Józef Piernikarczyk Pierwsza polska ustawa górnicza czyli "Ordunek Gorny" 1928 Nakładem Józefa Piernikarczyka |
Na przełomie dziejów, przy schyłku wieków średnich i przejściu do czasów nowożytnych, gdy śmiali żeglarze nowe odkrywali lądy, gdy ginęły stare systemy, a nowy duch wiał po Europie, na ziemi śląskiej zaszły doniosłe wydarzenia polityczne i zmiany w stosunkach, które zadecydowały na całe wieki o losie i szczęściu dzielnicy śląskiej. W tym właśnie czasie odkryto na polach wsi Tarnowice, gdzie obecnie położone jest miasto Tarnowskie Góry, bogate złoża kruszców. Nastąpił ponowny i najświetniejszy okres górnictwa w ziemi bytomskiej, Twórcą i krzewicielem najpoważniejszem tegoż górnictwa i hutnictwa był Książę Jan Opolski. On to nabył zastawioną przez Macieja, króla węgierskiego, ziemię bytomską od Jana z Żerocina. W ten sposób Jan Opolski połączył w pewną całość rozdzielony od szeregu lat Śląsk Górny... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Józef Piernikarczyk Podziemia Tarnogórskie 1937 Józef Piernikarczyk |
Górnictwo kruszcowe koło Tarnowskich Gór sięga czasów niepamiętnych. Historyczne górnictwo tej okolicy dzieli się na 3 okresy. Pierwszy, to okres, w którym Piastowie eksploatowali w ciągu drugiej połowy średiowiecza łatwo dostępne minerały w ziemi bytomskiej. Drugi okres przypada na czasy nowożytne, kiedy zwłaszcza w wieku XVI górnictwo tarnogórskie osiągnęło szczyt swego rozwoju. Trzeci okres przypada na czasy przełomowe, kiedy rozpoczęła się nowa epoka z chwilą wprowadzenia do górnictwa i wogóle całego przemysłu maszyny parowej i nowoczesnej techniki. Tarnowskie Góry były tem miejscem, gdzie w górnictwie i hutnictwie zastosowano po raz pierwszy na kontynencie te nowe siły, maszyny ogniowe, sprowadzane początkowo z Anglji. Na uwagę zasługuje, jednak fakt, że nie sama nowoczesna technika i maszyna pokonała tutaj... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Józef Knosała Parafja Radzionkowska. Jej dawniejsze i dzisiejsze stosunki 1926 Nakładem Księgarni i Drukarni Katolickiej Katowice (około 5/6 książki) |
Jak wieś jak i parafja nasza noszą od wieków jedną a tę samą nazwę Radzionków. Sposób pisowni jest tymczasem odmienny. Tłumaczy sic to tem, że ci, co pisywali tę nazwę wioski, byli zawsze cudzoziemcami, którzy, nie znając tutejszej gwary, pisali nazwę tak, jak ją przy wymowie pojmowali. W Rzymie, w archiwum watykańskiem, znajdują się dokumenta z najstarszemi notatkami co do Radzionkowa. Znajdują się tam w roku 1326 - 1374 następujące sposoby pisowni: Raczancow, Radzacow, Radzankow, Radzancow, Radzancowicz, Radzanow, Radzenkow. Wszystkie te nazwy zanotowano, kiedy zbierający świętopietrze, ówczesny podatek kościelny, na Radzionków przypadający podatek w swych listach notowali. W późniejszych dokumentach znajduje się pisownia Radinkaff i Radzinkow... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Zbigniew Markowski Rękopisy znalezione w Internecie 2008 - 2010 |
W dobie Internetu hasło „państwo to ja" zdemokratyzowało się niemożebnie, więc w zasadzie każdy może założyć własne państwo. Trzeba skonstruować stronę ze stosownym mechanizmem i można rządzić. Niektóre z wirtualnych państw robią prawdziwą furorę, zaś od wielu lat uczestniczą w zjawisku tym mieszkańcy powiatu tarnogórskiego. Trzy lata temu ministrem kultury państwa o wdzięcznej nazwie Leblandia został Tarnogórzanin. Sukces to o tyle duży, że Cesarstwo Leblandii jest jednym z największych i najstarszych polskich państw wirtualnych.... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
dr Oskar Drechsler Ślązacy za drutami obozu koncentracyjnego 2008 |
Działo się to wcześnie rano pewnego poniedziałku w kwietniu 1940 r. Gwałtowne uderzenia o drzwi domu zbudziły mnie z ciężkiego snu. Zerwałem się z pościeli, będąc przekonany, że mam przed sobą znowu jakiś poważny i pilny przypadek z praktyki weterynaryjnej. Kilka godzin temu, jeszcze po północy udzielałem pomocy przy bardzo trudnym porodzie u krowy. Zabieg przeprowadziłem pomyślnie, ale mocno się przy tym zmachałem. Więc mimo woli z odruchem pewnej niecierpliwości zareagowałem na dobijanie się do domu. Już chciałem coś wykrzyknąć, żeby zachowano się kulturalniej, kiedy wyjrzałem poza firany okna i ku mojemu przerażeniu zobaczyłem dom obstawiony hitlerowskimi żołdakami... |
|
|||||||||
|
|
||||||||||||
![]() |
Michał Baczyński Tarnogórskie obrazki - wiersze 2009 |
Michał Baczyński - ur. w 1970, pisze od 1992 roku, wieloletni uczestnik Warsztatów Literackich Andrzeja Kanclerza w Tarnogórskim Centrum Kultury, członek Tarnogórskiego Kabaretu Literackiego "Tarnina", nagradzany w tarnogórskich konkursach literackich: O Laur Jesieni, galeria Inny Śląsk 1993 oraz w czasie Europejskiego Mityngu Literackiego O Łuskę Czarnego Pstrąga w 2005 roku. Swoje utwory drukował w antologii Li-ryki stada (2007) i w "Dodatku Kulturalnym" tygodnika "Gwarek". Wiesze Michała Baczyńskiego wielokrotnie były prezentowane w Poczcie Poetyckiej Radia Katowice. |
|
|||||||||
Contact Us   
About us   
Privacy   
Invite a friend   
Bookmark   
Links
Copyright © 2010 Your Company.













